De Game-change


Schapen verlaten de stal, er is geen hek alleen een poort...

 

Zonder Game-change is de kans groot dat alles bij het oude vertrouwde blijft.


Game Changing

Voor het beter in orde kunnen maken van sociale veiligheid, ook op de plekken en momenten waar je als school even niet bij kunt zijn, is Game Changing een cruciale stap om structureel pesten te kunnen stoppen en vanuit eigenaarschap sociale veiligheid de baas te worden.  

De Game-change

Bij de Game-change gaat het om eenzijdig de regels van het spel veranderen. Dat is uiteraard iets heel anders dan onderhandelen met hoofdpesters over vrede.  Door te onderhandelen bevestig je de soevereine positie waardoor pesters juist niet kunnen stoppen.

Er is niets om over te onderhandelen. Het gaat niet om een vrijwillige of vrijblijvende terugtrekking. Als dat het geval is kunnen zij het domein namelijk ook zomaar elk moment weer innemen. Het gaat erom dat het door school onmogelijk wordt gemaakt om het spel opnieuw op de wagen te zetten en de soevereiniteit te herstellen.

Stilzwijgen, onzichtbaar houden en anonimisering OPHEFFEN.

Het formele gezag wordt zo goed als mogelijk in onwetend gehouden en staat binnen het soevereine domein van het structureel pesten vaak nog te veel buitenspel. Hoofdpesters in de dop leren vanaf groep 4 basisschool elke dag bij hoe zij buiten beeld kunnen blijven om vrijspel te hebben om hun eigen veiligheid te kunnen regelen, waar pesten vanzelfsprekend onderdeel van uit maakt. Ook leren ze elke dag bij hoe zij de anderen kunnen houden aan de geboden van het stilzwijgen, het onzichtbaar houden en anonimisering. Wie het zwijgen verbreekt en namen noemt gaat buiten zijn boekje en vormt daarmee een bedreiging voor de soevereiniteit van de pesters. Deze personen worden al snel tot de orde geroepen door de pesters en hun hulpjes. Het gaat er dan net zo hard aan toe als nodig is om de ander het zwijgen op te leggen en een voorbeeld te stellen.

Structureel pesten als soeverein gedoogdomein OPHEFFEN

Soeverein betekend letterlijk het hoogste gezag. Hier gaat het over het afgebakende en onzichtbaar gehouden domein van het structureel pesten. Hoofdpesters hebben daar de hoogste posities ingenomen in de pikorde en oefenen daar het hoogste 'gezag' uit zonder dat zij ter verantwoording kunnen worden geroepen door het formele gezag omdat deze buitenspel staan en onwetend worden gehouden. Je hoort leerlingen dan zeggen: 'Zij komen er altijd mee weg'

 

Het domein structureel pesten zal als verboden terrein verklaard moeten worden. Waar het voorheen verboden terrein was voor volwassenen is dat overgenomen en nu verboden voor leerlingen met een sluitende aanpak en een 24/7 monitoring tool voor grensoverschrijdend gedrag.  Eerder heeft het geen zin om te beginnen met het herstel en normaliseren van de onderlinge verhoudingen en betrekkingen. Anders blijft het steeds maar dweilen met de kraan open. Wat dan aan de ene kant wordt opgebouwd wordt aan de andere kant weer net zo hard afgebroken.

 

De hoofdrolspelers van de 'oude orde' dienen daarbij te worden ontschuldigd en dienen in een nieuwe positie gezet te worden en een andere rol te krijgen. Niet door straffen en buitensluiten maar wel door in control te zijn en omringende waakzame zorg in te voeren, rehabilitatie mogelijk te maken en integratie in de groep te bevorderen.

Soevereiniteit en onschendbaarheid van pesters OPHEFFEN

De positionering op betrekkingsniveau van de hoofdrolspelers wordt gekenmerkt door almacht en een natuurlijke tegenreactie daarop van de school wordt gekenmerkt door onmacht. Groepsdynamisch zijn dat complementaire posities. De één staat boven de ander. Omdat je als school niet 'de baas' bent in dat domein kun je je niet positioneren boven de gezagslijn. Je bent onwetend over wat zich daar precies afspeelt. Je weet niet hoe het spel precies gespeeld wordt, terwijl de pesters wel alles weten. Het is een domein waar de soevereiniteit van de hoofdrolspelers geldt. Dan wordt het heel lastig om dat domein binnen te gaan en daar voor een positiewisseling te zorgen.

Door gebrek aan informatie voel je als het ware dat je geen poot hebt om op te staan. Net of je een deuk gaat slaan in een plas water. Het lijkt heel wat maar zodra je weg bent herstelt de oude orde zich weer direct achter je rug en heb je ingeleverd op geloofwaardigheid en gezag. 

 

Om vrede en rust te kunnen brengen in je school en sociale veiligheid te kunnen waarborgen en goed onderwijs te kunnen geven is er een positiewisseling nodig binnen het domein 'Structureel pesten'. Waarbij de soevereiniteit van de hoofdrolspelers wordt opgeheven en waar de pesters worden ontschuldigd. Gestopte pesters worden gerehabiliteerd en geholpen met re-integratie waarvoor er recht moet worden gedaan aan toebedeeld onrecht.

 

School zal naast de soevereiniteit ook de onschendbaarheid van de hoofdrolspelers formeel en met naam en toenaam moeten ontbinden en opheffen.

De valkuil van het gedogen

Zolang de 'Game Change' nog niet heeft plaatsgevonden is het aan iedere docent om zelf maar uit te zoeken hoe daarmee te dealen. Soms zijn docenten dan geneigd om langs diplomatieke weg de samenwerking te zoeken met de hoofdrolspelers of de andere kant uit te kijken. De hoofdpesters waarderen dat, door deze docenten dan te sparen en ook 'aardig' terug te doen. Hun boodschap op betrekkingsniveau is dan: als jij (docent) onze soevereiniteit respecteert en ons niet in de weg zit, laten we jou ook met rust en kun je 'gewoon' je werk doen. Zo niet dan gaan de HP'ers de orde verstoren en krijgt de docent een ordeprobleem waardoor het leerproces ernstig wordt verstoort. Daardoor kan het functioneren van de docent ter discussie komen te staan: 'Jij kan geen orde houden en je resultaten zijn niet op orde'.

 

Wanneer de docent het soevereine domein respecteert ontstaat er is een soort status quo waarin men elkaars positie gedoogd. Het probleem lijkt dan enigszins beheersbaar geworden. In ieder geval heb je dan als docent het gevoel dat je weer een beetje les kunt geven zonder al te veel 'gedoe'.

Je hoort docenten dan nogal eens zeggen: 'maar ik heb helemaal geen last van ze hoor...!'

Status handhaving t.o.v. medeleerlingen

Erkenning van de soevereiniteit van de hoofdrolspelers door de anderen leerlingen speelt ook een belangrijke rol. Daarvoor moeten de hoofdrolspelers voortdurend punten scoren en macht uitoefenen om daarmee de hoogste positie in de pikorde waar te maken en aan te tonen dat er geen andere hogere macht is. Als er een andere hogere macht in opkomst is loopt de hoofdpester het risico daar zijn of haar meepesters/hulpjes aan kwijt te raken. De hoofdrolspeler loopt dan het risico zelf slachtoffer te worden. Meepesters zijn opportunisten en veiligheidszoekers en lopen gemakkelijk over als er een andere kamp is dat meer macht heeft en dus meer relatieve veiligheid kan bieden. 

Solistisch optreden

Als je in je eentje het gedoogdomein van het structureel pesten wilt aanpakken is dat niet zonder risico. Meestal kom je dan alleen te staan omdat je je niet aan de ongeschreven regel houdt van het respecteren van de soevereiniteit van de hoofdrolspelers. Veelal trekken de hoofdrolspelers zich even terug met hun meepesters om zich te herorganiseren en te herformeren om vervolgens met een gerichte tegenzet te komen. Het risico is groot dat je het uiteindelijk toch verliest, vooral wanneer je in je eentje probeert de gevestigde (pik)orde waarbij er grote belangen in het geding zijn, zoals b.v. structureel pesten onzichtbaar houden, te veranderen.

Zo hebben we allemaal in onze socialisatie al van kleins af aan geleerd dat het meestal niet zo handig is om de macht in je eentje aan te vallen.

Regels van het spel veranderen

1.     school neemt het eigenaarschap en de verantwoordelijkheid voor sociale veiligheid op zich

2.     school sluit een pact om met elkaar het soevereine domein van de structureel pesters op te heffen

3.     soevereiniteit en onschendbaarheid hoofdpesters wordt opgeheven met naam en toenaam

4.     gezagswissel concreet maken, de leiding nemen (melden, feiten, analyse, klassenronde, aanspreken, maatregelen,  grenzen)

5.     hoofdpesters in een andere positie zetten, keuze geven en een uitweg bieden

6.     statement maken 'vanaf nu gaan wij erover' 

a.       structureel pesten is verboden gebied met 24/7 monitoring / meldsysteem
b.      stoppen is niet onderhandelbaar
c.       bij stoppen, geen straf en geen schuld en wel een groot pardon
d.      wie stoppen moeilijk vind krijgt hulp / rehabiliteren / herintegreren

7.     risico management

a.      wie toch doorgaat -> risicobeschermende maatregelen
b.     wie door blijft gaan -> korte tijd voor bezinning (schorsing)
c.      wie niet wil stoppen -> keuze voorleggen

d.   wie echt niet wil stoppen -> de wet uitvoeren (verwijdering)